DailyNews.mk
Analiza Përzgjedhjе nga redaktori

Analizë / Investimet më të mëdha të SHBA-së në Ballkanin Perëndimor mund të nxisin pajtimin rajonal

Ballkani shpeshherë duket se ka pasur probleme në të kaluarën , ose ndonjëherë duket se thjesht “ngec në baltë”. Një nga problemet më të vështira në rajon është ngërçi Serbi-Kosovë. Pasojat e luftës 1998–99 dhe bombardimet e NATO-s ndaj Serbisë çuan në shpalljen e pavarësisë së Kosovës një dekadë më vonë. Për Serbinë, njohja e pavarësisë së Kosovës mbetet e papranueshme. Ky moment ka çuar në izolimin e të dy vendeve nga rrjedha perëndimore, ka penguar zhvillimin e tyre ekonomik dhe ka penguar aftësinë e tyre për t’u integruar në ekonominë globale. Gjithashtu ky ngërç i lë këto vende, veçanërisht Serbinë, të hapur ndaj ndikimit të aktorëve jo-perëndimorë, të tilla si Rusia dhe Kina. Bashkimi Evropian është përpjekur të bashkojë të dy palët gjatë dy dekadave të fundit, por këto përpjekje kanë dhënë pak përparim. Deri vitin e kaluar, të dy palët mbetën të bllokuara në një “moçal” të tensioneve në rritje dhe ndëshkimeve reciproke.

Marrëveshja e Uashingtonit mund të shërbejë gjithashtu për t’iu kundërvënë ndikimit rus në Serbi, ku forcat në terren tashmë janë zhvendosur pas takimit në Shtëpinë e Bardhë. Media që tradicionalisht e lavdëronin Rusinë, tani papritmas po lavdërojnë Shtetet e Bashkuara, ndërsa qeveria që u kritikua për përpjekjen për t’u “ulur në dy karrige” midis Lindjes dhe Perëndimit kritikoi ashpër Rusinë për negativitetin e saj ndaj marrëveshjes së Uashingtonit.

Kina bëri një përpjekje të madhe për të përfituar kah vetja Ballkanin Perëndimor në ditët e përhapjes së krizës me koronavirusin, duke dërguar ngarkesa me maska ​​dhe pajisje të tjera mbrojtëse personale në Beograd, Shkup dhe Banja Lukë. Në Serbi, kjo ndihmë mori një mbulim të konsiderueshëm në media dhe u promovua shumë nga qeveria. Ky rast erdhi në krye të një serie investimesh të fundit në infrastrukturë dhe industri, duke përfshirë ndërtimin e urave, rrugëve dhe hekurudhave, blerjen e një fabrike çeliku dhe një pajisje minierash dhe ndërtimin e një fabrike gomash. Investime të tilla kanë përfituar një pjesë të mirë të popullatës e cila ishte e dëshpëruar për zhvillimin ekonomik dhe nga një qeveri e etur për të dhënë përfitime të prekshme për njerëzit e saj. Hyrja e SHBA-së në këtë përpjekje të zhvillimit ekonomik duhet të sigurojë një alternativë të mirëpritur dhe më transparente ndaj modelit kinez.

Marrëveshja e fundit midis Serbisë dhe Kosovës – e nënshkruar më 4 shtator në Shtëpinë e Bardhë – tregon indikacione të zhbllokimit të një konflikti të ngrirë dhe potencialin e të gjithë rajonit. Nëse Marrëveshja do zbatohej, mund të përfaqësojë një hap të rëndësishëm drejt normalizimit ekonomik midis të dy palëve dhe fillimet e kthimit kundër Moskës dhe Pekinit. Ç’është më e rëndësishmja, marrëveshja përmban premtime nga të dy palët për të ndaluar “shitjen e pasigurt” nga hapja e rrjeteve të tyre 5G, një lëvizje që godet qartë Huawein dhe prodhuesit e tjerë kinezë. Letrat e nënshkruara në Uashington gjithashtu mbajnë mundësinë e investimeve më të mëdha të SHBA-së në rajon që mund të sigurojë një kundërpeshë ndaj praktikave kineze të financimit që janë më pak në përputhje me standardet e pranuara ndërkombëtare dhe inkurajojnë mjedis rregullator më pak të vlefshëm, rregullat e prokurimit publik dhe rregulloret e punës në vendet e targetuara.

Për vite të tëra, Rusia ka luajtur lidhje kulturore dhe fetare me popullin serb, ndërsa ngërçi i Kosovës e ka mbajtur Serbinë larg institucioneve perëndimore. Shembuj të fundit të diplomacisë kulturore ruse përfshirë ndërtimin rus të një statuje njëzet e tre metra në qendër të Beogradit të princit mesjetar Stefan Nemanja, i cili ishte edhe shenjtorit i Kishës ortodokse serbe, si dhe donacionet ruse për të përfunduar mozaikët e brendshëm në kupolë të Tempullit të Shën Savës në Beograd. Presidenti rus Vladimir Putin thuhet se po planifikon të marrë pjesë në hapjen e tempullit në muajin tetor.

Marrëveshja Serbi-Kosovë mund ta ndryshojë atë situatë. Javën e kaluar, Adam Boehler, CEO i Korporatës Ndërkombëtare të Financave të Zhvillimit të SH.B.A. (DFC), së bashku me të Dërguarin Special për Serbi-Kosovë, Richard Grenell dhe zyrtarë të lartë nga Agjencia e SH.B.A.-së për Zhvillimin Ndërkombëtar, udhëhoqi një delegacion në Serbi dhe Kosovë për të ngritur një zyrë e përhershme të DFC-së në rajon dhe për të filluar punën në “Autostradën e Paqes” që lidh të dy vendet. Ky fokus në zhvillimin dhe rritjen ekonomike, në përgjithësi, në një të ardhme më të ndritur sesa në të kaluarën e errët – mban premtimin për kthimin e shpresës në një rajon të dëshpëruar si në nivelin makro ashtu edhe në atë mikro. Përderisa diplomatët dhe bankierët punojnë për të siguruar paqen përmes zhvillimit, përpjekje të ngjashme duhet të ndërmerren gjithashtu që të rrisin kontaktet ndërmjet qytetarëve të të dy vedeve, të cilat shërbejnë për të ndërtuar bashkëpunimin midis të dy palëve. Ndërveprimi më i madh midis komuniteteve të biznesit në Serbi dhe Kosovë janë vetëm një nga shumë fushat ku bashkëpunimi i përmirësuar mund të çojë në rezultate pozitive. Fusha të tjera të veprimtarisë mund të përfshijnë shkëmbime midis parlamentarëve dhe politikanëve të rinj, si dhe projekte të përbashkëta kërkimore të kryera nga akademikë dhe ekspertë nga të dy vendet.

Në fund të fundit, udhëheqësit në rajon po diskutojnë të ashtuquajtur zonë “mini-Shengen”, një zonë ekonomike e lëvizjes së lirë të njerëzve dhe mallrave në të gjithë Serbinë, Maqedoninë e Veriut, Shqipërinë dhe tani Kosovën. Komunikimi i shtuar në nivele të ndryshme midis Serbisë dhe Kosovës – dhe vendeve të tjera të rajonit – mund të kontribuojë në rritjen e besimit shoqëror dhe të nxisë bashkëpunimin e ardhshëm të nevojshëm për pajtimin politik.

Ndërsa Rusia ka luajtur me sukses në agjendën e lidhjeve kulturore, sondazhet tregojnë vazhdimisht se serbët dhe të tjerët në të gjithë rajonin i japin përparësi çështjeve të standardit të jetesës, kërkojnë integrim evropian dhe shpresojnë të frenojnë valën e migrimit të jashtëm të njerëzve të tyre të rinj dhe të shkolluar. Këto aspirata për “bukë dhe gjalpë” nuk mund të përmbushen nga Rusia, por janë lënë pas dore nga Perëndimi.

Përpjekjet e SHBA-së, të tilla si krijimi i një zyre të DFC-së në Beograd, mund të jenë një hap pozitiv në këtë drejtim për Serbinë, Kosovën dhe rajonin në tërësi. Përmes mbështetjes së synuar për ndërmarrjet private, SH.B.A. mund të ndihmojë në krijimin e standardeve më të larta të përbashkëta për transparencën dhe qëndrueshmërinë, të cilat kërkohen në mënyrë rutinore nga votuesit në rajon dhe për fat të keq janë minuar nga marrëveshjet e fshehta të bëra nga qeveritë e tyre me Partinë Komuniste Kineze dhe Kremlinin. Në këtë mënyrë, marrëveshja e Uashingtonit mund të kontribuojë në një angazhim më të madh të SHBA-së në Ballkanin Perëndimor pas viteve të tërheqjes dhe të ndihmojë kthimin kundër ndikimit rus dhe kinez në një pjesë të Evropës të paqëndrueshme strategjike dhe kronike.

The National Interest / Paul McCarthy dhe Paul Prososki

Related posts

Aleksandër Vuçiç: Serbia së shpejti nis ndërtimin dhe rindërtimin e spitaleve në Kosovë

NEFAIL EMINI

Një tjetër shtet e zhvendos ambasadën e saj nga Tel Avivi në Jerusalem

NEFAIL EMINI

Samit dy ditor i BE-së në Bruksel

NEFAIL EMINI

Ministri i Jashtëm hungarez Peter Sijarto paralajmëron BE-në: Do ta humbni Ballkanin Perëndimor

NEFAIL EMINI

Rikthehen tensionet ne Detin Mesdhe

NEFAIL EMINI

Përmbledhje/ Maqedonia V dhe Shqipëria të zhgënjyera nga BE-ja, thonë se bënë gjithçka që duhej

NEFAIL EMINI

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More